دعاهای امام سجاد علیه السلام؛ درس تقوا و اخلاق

به گزارش وبلاگ فناوری و تکنولوژی، دعاهای امام سجاد در صحیفه سجادیه مانند دعای مکارم الاخلاق و سایر دعاها، درس معارف، تقوا و اخلاق است.

دعاهای امام سجاد علیه السلام؛ درس تقوا و اخلاق

گروه استان های خبرگزاری وبلاگ فناوری و تکنولوژی؛ 25 ماه محرم، بنا به روایتی سالروز وفات امام چهارم سیدالساجدین علیه السلام است. آن عظیموار، تقریباً 34 سال بعد از حادثه کربلا، زندگی کرد و این زندگی از همه جهات از زندگی های پر از درس است.

آن امام عظیموار، بعد از حادثه عاشورا که ضربه عظیمی بر پیکر اسلام ناب بود، ایستاد و مانع از ویرانی بنای دین شد. اگر کوشش های امام سجاد علیه السلام نبود، شهادت امام حسین علیه السلام ضایع می شد و آثار آن نمی ماند. نقش امام چهارم در این باره عظیم است. در زندگی امام سجاد، کارهای عظیمی وجود دارد که یکی از آنها، اصلاح اخلاق و تربیت و تهذیب جامعه اسلامی است.

به یقین بخش مهمی از مسائل اساسی دنیای اسلام که به فاجعه کربلا انجامید، ناشی از انحطاط و فساد اخلاق مردم بود. اگر مردم از اخلاق اسلامی برخوردار بودند، یزید و ابن زیاد و عمر سعد و دیگران نمی توانستند آن فاجعه را بیافرینند. اگر مردم پست نشده و به خاک نچسبیده بودند و از ارزش ها دور نشده بودند و زشتی ها بر آنها حاکم نبود، حکومت ها گرچه فاسد و بی دین و جائر باشند، نمی توانستند مردم را به فاجعه عظیم کشتن پسر پیغمبر و پسر فاطمه زهرا سلام الله علیها وادار نمایند.

یک ملت، وقتی منشأ مفاسد می گردد که اخلاق او خراب گردد. این واقعیت تلخ را امام سجاد علیه السلام در چهره جامعه اسلامی یافت و خواست این زشتی را پاک کند و اخلاق را نیکو گرداند؛ بنابراین دعاهای امام سجاد در صحیفه سجادیه مثل دعای مکارم الاخلاق و سایر دعاها، دعاست؛ اما درس معارف، تقوا و اخلاق است.

درس تقوا از دعای مکارم الاخلاق

وقتی گفته می گردد تقوا، ذهن متوجه محرمات و واجباتی مانند نماز، روزه، دروغ نگفتن می گردد که البته مهم است؛ اما تقوا ابعاد دیگری هم دارد که از آن غفلت می گردد. در دعای شریف مکارم الاخلاق دعای بیستم از صحیفه سجادیه در شرح ابعاد تقوا آمده است: اللّهم صلّ علی محمّد و اله و حلّنی بحلیة الصّالحین و البسنی زینة المتّقین؛ که پروردگارا! مرا با زیور صالحان زیور بده و با لباس متقیان ملبس کن.

امام درباره اینکه لباس متقیان چیست؟ می فرماید: فی بسط العدل؛ گستردن عدالت، و کظم الغیظ؛ فرو بردن خشم، و اطفاء النّائرة؛ فرونشاندن آتش هایی که بین افراد جامعه برمی افروزند، و ضمّ اهل الفرقة؛ گردآوردن افرادی که جدا شدند و و اصلاح ذات البین؛ ایجاد ائتلاف بین برادران مؤمن، برادران مسلمان؛ به جای آتش افروزی، خبرچینی و به جان یکدیگر انداختن، اصلاح ذات البین نمایند ازجمله اقدامات متقیان بود که همه این مسائل در زمان حال هم است.

گستردن عدالت، بالاترین تقواست

گستردن عدالت قضائی، مالی، گزینشی، تقسیم منابع و فرصت ها و جغرافیایی همه نیازهای جامعه بوده و گستردن عدالت، بالاترین تقواست. رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله در روایتی می فرماید: یک ساعت به عدالت رفتارکردن بهتر از 70 سال عبادت است؛ که شب هایش را بیدار و روزهایش را روزه دار باشد و یک ساعت حکم به ظلم کردن نزد خدا از گناهان 60 سال سخت تر و عظیم تر است.(عَدْلُ سَاعَةٍ خَیرٌ مِنْ عِبَادَةِ سَبْعِینَ سَنَةً قِیامٍ لیل ها وَ صِیامٍ نَهَارُهَا وَ جَوْرُ سَاعَةٍ فِی حُکمٍ أَشَدُّ وَ أَعْظَمُ عِنْدَ اللَّهِ مِنَ الْمَعَاصِی سِتِّینَ سَنَة (بحارالأنوار، علامه مجلسی، ج 72، ص 352؛)

فروبردن خشم مقابل دوستان مراد است. مقابل دشمنان باید غیظ داشت؛ خشم مقابل دشمنی که با هویت و موجودیت ما مخالف بوده، خشم مقدس است؛ اما در جمع مؤمنان، خشم و عصبانیت نباید باشد. تصمیم گیری با خشم، حرف زدن با خشم، کارکردن با خشم مضر بوده و غالباً دچار غلط و اشتباه است. جلوگیری از خشمی که موجب انحراف و خطای در فکر و عمل می گردد، یکی از موارد تقواست.

برخی در کشور آتش افروزی سیاسی و جناحی می نمایند. گویی برای این کار مأموریت دارند و افرادی، اشخاص جناح های مختلف را به جان هم می اندازند؛ گویی از آتش افروزی خوششان می آید؛ این خلاف تقواست. تقوا: اطفاء النّائرة است. همچنان که در محیط مادی آتش افروزی را باید اطفاء کرد، در فضای انسانی و معنوی و اخلاقی هم آتش ها را باید مهار و اطفا کرد.

جذب حداکثری، دفع حداقلی بر معیار و میزان، اصول و ارزش ها همان گردآوردن افرادی که جدا شدند، است. انسان ها از لحاظ ایمان در یک حد نیستند. نباید ضعیف الایمان را دفع کرد، نباید فقط به قوی الایمان ها نظر داشت؛ ضعفا را هم باید در نظر داشت. کسانی که خود را قوی می دانند، آن کسانی را که ضعیف می دانند، مراعات نمایند، دفع ننمایند. آن کسانی که جزء مجموعه هستند؛ اما بر اثر اشتباه و غفلت، جدا افتادند، وبلاگ فناوری و تکنولوژین را با خود بیاورند، نصیحت نمایند، راه را نشان بدهند، آنها را برگردانند. این ها مسائل اساسی تقواست.

فرازی از دعای صحیفه سجادیه:

وَ إِفْشَاءِ الْعَارِفَةِ فاش کردن نیکی

وَ سَتْرِ الْعَائِبَةِ، پوشیدن عیب ها

وَ لِینِ الْعَرِیکةِ وَ خَفْضِ الْجَنَاحِ نرم خویی و فروتنی

وَ حُسْنِ السِّیرَةِ، نیک سیرتی

وَ سُکونِ الرِّیحِ، بیرون راندن باد غرور از سر

وَ طِیبِ الْمُخَالَقَةِ، خوش خویی

وَ السَّبْقِ إِلَی الْفَضِیلَةِ، سبقت در فضیلت

وَ إِیثَارِ التَّفَضُّلِ ایثار در بخشش

وَ تَرْک التَّعْییرِ و الْإِفْضَالِ عَلَی غَیرِ الْمُسْتَحِقِّ، و دم فروبستن از عیب دیگران و ترک افضال در حق کسی که درخور افضل نباشد

وَ الْقَوْلِ بِالْحَقِّ وَ إِنْ عَزَّ، گفتن سخن حق، هر چند سخت بود

وَ اسْتِقْلَالِ الْخَیرِ وَ إِنْ کثُرَ مِنْ قَوْلِی وَ فِعْلِی

اندک شمردن نیکی های خود در کردار و گفتار هر چند بسیار بود

وَ اسْتِکثَارِ الشَّرِّ وَ إِنْ قَلَّ مِنْ قَوْلِی وَ فِعْلِی

بسیار شمردن بدی های خود در کردار و گفتار هر چند اندک بود.

وَ أَکمِلْ ذَلِک لِی بِدَوَامِ الطَّاعَةِ، وَ لُزُومِ الْجَمَاعَةِ، وَ رَفْضِ أَهْلِ الْبِدَعِ، وَ مُسْتَعْمِلِ الرَّأْی الْمُخْتَرَعِ ...

ای خداوند، این صفات را در من به کمال رسان به دوام طاعت خود و همسویی با جماعت مقبول و دوری از بدعت جویان و پیروان باورهای مجعول...

امان الله علیمرادی نماینده مردم استان کرمان در مجلس خبرگان رهبری و رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد رفسنجان

4121/4062/

منبع: خبرگزاری دانشگاه آزاد آنا

به "دعاهای امام سجاد علیه السلام؛ درس تقوا و اخلاق" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "دعاهای امام سجاد علیه السلام؛ درس تقوا و اخلاق"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید